Konsultacje społeczne są procesem dialogu pomiędzy przedstawicielami władzy a mieszkańcami. Ich celem jest poznanie opinii w sprawach publicznych, a następnie na podstawie zebranych głosów podjęcie decyzji. 

Konsultacje społeczne z mieszkańcami są obligatoryjne m.in. w następujących kwestiach:

- ochrony środowiska takich jak: prognoza oddziaływania na środowisko dla danego dokumentu lub inwestycji,

- planowania przestrzennego - uchwalania nowego planu zagospodarowania przestrzennego lub zmian w już istniejącym,

- administracyjnych - zmiany w zakresie granic gminy, połączenia lub podziału jednostek, nadania statusu miasta , zmiany nazwy gminy lub miejscowości, ustalenia dodatkowej nazwy miejscowości w języku mniejszości, tworzenia jednostek pomocniczych,

- rewitalizacji - w przypadku opracowywania Gminnego Programu Rewitalizacji konsultowanie poszczególnych elementów dokumentu.

Ponadto obligartoryjne jest:

- konusltowanie z organizacjami pozarządowymilub radami pożytku publicznego rocznych programów współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.